{"id":3632,"date":"2025-04-03T13:44:30","date_gmt":"2025-04-03T11:44:30","guid":{"rendered":"https:\/\/ippa.uek.krakow.pl\/kpp\/?p=3632"},"modified":"2026-03-24T13:47:13","modified_gmt":"2026-03-24T12:47:13","slug":"seminarium-rola-nauki-w-budowaniu-dialogu-i-ksztaltowaniu-polityk-publicznych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ippa.uek.krakow.pl\/kpp\/2025\/04\/03\/seminarium-rola-nauki-w-budowaniu-dialogu-i-ksztaltowaniu-polityk-publicznych\/","title":{"rendered":"Seminarium – Rola nauki w budowaniu dialogu i kszta\u0142towaniu polityk publicznych"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Seminarium, zorganizowane 3 kwietnia 2025 r. w Krakowie, zwie\u0144czy\u0142o cykl paneli badawczych realizowanych w ramach projektu \u201eDeliberacja jako integralny mechanizm kszta\u0142towania polityk publicznych\u201d. W wydarzeniu udzia\u0142 wzi\u0119li przedstawiciele \u015bwiata nauki i instytucji publicznych, w tym m.in. prof. Krzysztof Pyr\u0107 \u2013 Prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, prof. Stanis\u0142aw Kistryn \u2013 Wiceprzewodnicz\u0105cy Rady G\u0142\u00f3wnej Nauki i Szkolnictwa Wy\u017cszego, dr hab. Janusz Uriasz \u2013 przewodnicz\u0105cy Polskiej Komisji Akredytacyjnej oraz prof. Stanis\u0142aw Mazur \u2013 I Zast\u0119pca Prezydenta Miasta Krakowa.<\/p>

Jednym z kluczowych element\u00f3w seminarium by\u0142 panel po\u015bwi\u0119cony deliberacji w polityce kulturalnej, wymiarze sprawiedliwo\u015bci oraz szkolnictwie wy\u017cszym, kt\u00f3ry stanowi\u0142 syntetyczne podsumowanie wynik\u00f3w bada\u0144 jako\u015bciowych prowadzonych w ramach projektu, w tym wywiad\u00f3w pog\u0142\u0119bionych i paneli fokusowych.<\/p>

Deliberacja jako wyzwanie systemowe<\/strong><\/p>

Wnioski zaprezentowane podczas panelu wskazuj\u0105, \u017ce cho\u0107 idea deliberacji \u2013 rozumianej jako dialog oparty na argumentach i wiedzy \u2013 jest szeroko obecna w dyskursie publicznym, to w praktyce ma ona cz\u0119sto charakter fragmentaryczny i niesystemowy. W wielu obszarach polityk publicznych dominuje podej\u015bcie dora\u017ane, zorientowane na cele polityczne lub ideologiczne, a nie na d\u0142ugofalowe, racjonalne rozwi\u0105zywanie problem\u00f3w. Jak podkre\u015blano w trakcie dyskusji, jednym z kluczowych pyta\u0144 pozostaje to, czy polityki publiczne w Polsce opieraj\u0105 si\u0119 na rzetelnych podstawach analitycznych, czy te\u017c s\u0105 efektem presji politycznej, uproszczonych narracji i bie\u017c\u0105cych interes\u00f3w.<\/p>

Polityka kulturalna i historyczna \u2013 mi\u0119dzy narracj\u0105 a dialogiem<\/strong><\/p>

W obszarze polityki kulturalnej i historycznej szczeg\u00f3lnie widoczny jest brak systemowych mechanizm\u00f3w deliberacyjnych. Zidentyfikowano napi\u0119cie pomi\u0119dzy dominuj\u0105cymi, odg\u00f3rnie kreowanymi narracjami a podej\u015bciami oddolnymi, akcentuj\u0105cymi r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 regionaln\u0105 i kulturow\u0105. Deliberacja \u2013 je\u015bli si\u0119 pojawia \u2013 ma najcz\u0119\u015bciej charakter lokalny i nieformalny, podczas gdy na poziomie krajowym pozostaje ograniczona. Jednocze\u015bnie podkre\u015blono istotn\u0105 rol\u0119 kultury i edukacji w kszta\u0142towaniu zdolno\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa do dialogu. Instytucje kultury, w tym muzea, realizuj\u0105 wa\u017cne funkcje edukacyjne, jednak ich dzia\u0142ania rzadko s\u0105 zintegrowane z systemem nauki i edukacji formalnej, co ogranicza ich potencja\u0142 oddzia\u0142ywania.<\/p>

Wymiar sprawiedliwo\u015bci \u2013 deliberacja w cieniu konfliktu<\/strong><\/p>

W polityce s\u0105downiczej deliberacja zosta\u0142a oceniona jako szczeg\u00f3lnie problematyczna. Badania wskazuj\u0105 na wysoki poziom polaryzacji oraz silne napi\u0119cia mi\u0119dzy kluczowymi aktorami \u2013 \u015brodowiskiem s\u0119dziowskim, ustawodawc\u0105 i ekspertami. Proces legislacyjny cz\u0119sto przyjmuje charakter konfrontacyjny, a deliberacja bywa wykorzystywana jako narz\u0119dzie walki politycznej, a nie mechanizm uzgadniania stanowisk. Zwr\u00f3cono uwag\u0119 na zjawiska os\u0142abiaj\u0105ce jako\u015b\u0107 stanowienia prawa, takie jak omijanie konsultacji spo\u0142ecznych czy instrumentalne wykorzystywanie projekt\u00f3w poselskich. W efekcie deliberacja ma cz\u0119sto charakter fasadowy, a realny wp\u0142yw ekspert\u00f3w na kszta\u0142t polityki pozostaje ograniczony.<\/p>

Szkolnictwo wy\u017csze \u2013 potencja\u0142 deliberacyjny \u015brodowiska naukowego<\/strong><\/p>

Na tle pozosta\u0142ych obszar\u00f3w relatywnie pozytywnie oceniono sektor nauki i szkolnictwa wy\u017cszego. \u015arodowisko akademickie, ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 kultur\u0119 debaty i wymiany wiedzy, posiada naturalny potencja\u0142 do prowadzenia deliberacji. Jednocze\u015bnie podkre\u015blono, \u017ce brak realnego w\u0142\u0105czania naukowc\u00f3w w procesy decyzyjne oraz narzucanie reform w spos\u00f3b odg\u00f3rny prowadzi do oporu i utraty zaufania. Za przyk\u0142ad dobrej praktyki wskazano proces tworzenia tzw. Ustawy 2.0, kt\u00f3ry opiera\u0142 si\u0119 na szerokich konsultacjach i dialogu ze \u015brodowiskiem akademickim. Pokazuje to, \u017ce deliberacja mo\u017ce by\u0107 skutecznym narz\u0119dziem wsp\u00f3\u0142tworzenia polityk publicznych \u2013 pod warunkiem rzeczywistego, a nie pozornego zaanga\u017cowania interesariuszy.<\/p>

Nauka i polityka \u2013 potrzeba nowego modelu wsp\u00f3\u0142pracy<\/strong><\/p>

Centralnym w\u0105tkiem dyskusji by\u0142a relacja mi\u0119dzy nauk\u0105 a polityk\u0105. Uczestnicy panelu zgodzili si\u0119, \u017ce politycy potrzebuj\u0105 wiedzy naukowej, jednak jej obecno\u015b\u0107 w procesie decyzyjnym jest nadal niewystarczaj\u0105ca i cz\u0119sto powierzchowna. Problemem nie jest wy\u0142\u0105cznie brak woli po stronie polityk\u00f3w, ale tak\u017ce brak odpowiednich mechanizm\u00f3w komunikacji oraz doradc\u00f3w \u2013 os\u00f3b zdolnych przek\u0142ada\u0107 z\u0142o\u017con\u0105 wiedz\u0119 naukow\u0105 na zrozumia\u0142e rekomendacje dla decydent\u00f3w. Zwr\u00f3cono r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na brak sp\u00f3jno\u015bci wewn\u0105trz \u015brodowiska naukowego oraz trudno\u015b\u0107 w wypracowywaniu wsp\u00f3lnych stanowisk, co utrudnia jego oddzia\u0142ywanie na polityk\u0119 publiczn\u0105. Jednocze\u015bnie podkre\u015blono, \u017ce r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 opinii jest naturaln\u0105 cech\u0105 nauki \u2013 kluczowe jest jednak tworzenie mechanizm\u00f3w, kt\u00f3re pozwol\u0105 na ich syntetyczne przedstawienie i wykorzystanie w procesie decyzyjnym.<\/p>

\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Seminarium, zorganizowane 3 kwietnia 2025 r. w Krakowie, zwie\u0144czy\u0142o cykl paneli badawczych realizowanych w ramach projektu \u201eDeliberacja jako integralny mechanizm kszta\u0142towania polityk publicznych\u201d. W wydarzeniu udzia\u0142 wzi\u0119li przedstawiciele \u015bwiata nauki i instytucji publicznych, w tym m.in. prof. Krzysztof Pyr\u0107 \u2013 Prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, prof. Stanis\u0142aw Kistryn \u2013 Wiceprzewodnicz\u0105cy Rady G\u0142\u00f3wnej Nauki i Szkolnictwa Wy\u017cszego, dr hab. Janusz Uriasz \u2013 przewodnicz\u0105cy Polskiej Komisji Akredytacyjnej oraz prof. Stanis\u0142aw Mazur \u2013 I Zast\u0119pca Prezydenta Miasta Krakowa. Jednym z kluczowych element\u00f3w seminarium by\u0142 panel po\u015bwi\u0119cony deliberacji w polityce kulturalnej, wymiarze sprawiedliwo\u015bci oraz szkolnictwie wy\u017cszym, kt\u00f3ry stanowi\u0142 syntetyczne podsumowanie wynik\u00f3w bada\u0144 jako\u015bciowych prowadzonych w ramach projektu, w tym wywiad\u00f3w pog\u0142\u0119bionych i paneli fokusowych. Deliberacja jako wyzwanie systemowe Wnioski zaprezentowane podczas panelu wskazuj\u0105, \u017ce cho\u0107 idea deliberacji \u2013 rozumianej jako dialog oparty na argumentach i wiedzy \u2013 jest szeroko obecna w dyskursie publicznym, to w praktyce ma ona cz\u0119sto charakter fragmentaryczny i niesystemowy. W wielu obszarach polityk publicznych dominuje podej\u015bcie dora\u017ane, zorientowane na cele polityczne lub ideologiczne, a nie na d\u0142ugofalowe, racjonalne rozwi\u0105zywanie problem\u00f3w. Jak podkre\u015blano w trakcie dyskusji, jednym z kluczowych pyta\u0144 pozostaje to, czy polityki publiczne w Polsce opieraj\u0105 si\u0119 na rzetelnych podstawach analitycznych, czy te\u017c s\u0105 efektem presji politycznej, uproszczonych narracji i bie\u017c\u0105cych interes\u00f3w. Polityka kulturalna i historyczna \u2013 mi\u0119dzy narracj\u0105 a dialogiem W obszarze polityki kulturalnej i historycznej szczeg\u00f3lnie widoczny jest brak systemowych mechanizm\u00f3w deliberacyjnych. Zidentyfikowano napi\u0119cie pomi\u0119dzy dominuj\u0105cymi, odg\u00f3rnie kreowanymi narracjami a podej\u015bciami oddolnymi, akcentuj\u0105cymi r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 regionaln\u0105 i kulturow\u0105. Deliberacja \u2013 je\u015bli si\u0119 pojawia \u2013 ma najcz\u0119\u015bciej charakter lokalny i nieformalny, podczas gdy na poziomie krajowym pozostaje ograniczona. Jednocze\u015bnie podkre\u015blono istotn\u0105 rol\u0119 kultury i edukacji w kszta\u0142towaniu zdolno\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa do dialogu. Instytucje kultury, w tym muzea, realizuj\u0105 wa\u017cne funkcje edukacyjne, jednak ich dzia\u0142ania rzadko s\u0105 zintegrowane z systemem nauki i edukacji formalnej, co ogranicza ich potencja\u0142 oddzia\u0142ywania. Wymiar sprawiedliwo\u015bci \u2013 deliberacja w cieniu konfliktu W polityce s\u0105downiczej deliberacja zosta\u0142a oceniona jako szczeg\u00f3lnie problematyczna. Badania wskazuj\u0105 na wysoki poziom polaryzacji oraz silne napi\u0119cia mi\u0119dzy kluczowymi aktorami \u2013 \u015brodowiskiem s\u0119dziowskim, ustawodawc\u0105 i ekspertami. Proces legislacyjny cz\u0119sto przyjmuje charakter konfrontacyjny, a deliberacja bywa wykorzystywana jako narz\u0119dzie walki politycznej, a nie mechanizm uzgadniania stanowisk. Zwr\u00f3cono uwag\u0119 na zjawiska os\u0142abiaj\u0105ce jako\u015b\u0107 stanowienia prawa, takie jak omijanie konsultacji spo\u0142ecznych czy instrumentalne wykorzystywanie projekt\u00f3w poselskich. W efekcie deliberacja ma cz\u0119sto charakter fasadowy, a realny wp\u0142yw ekspert\u00f3w na kszta\u0142t polityki pozostaje ograniczony. Szkolnictwo wy\u017csze \u2013 potencja\u0142 deliberacyjny \u015brodowiska naukowego Na tle pozosta\u0142ych obszar\u00f3w relatywnie pozytywnie oceniono sektor nauki i szkolnictwa wy\u017cszego. \u015arodowisko akademickie, ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 kultur\u0119 debaty i wymiany wiedzy, posiada naturalny potencja\u0142 do prowadzenia deliberacji. Jednocze\u015bnie podkre\u015blono, \u017ce brak realnego w\u0142\u0105czania naukowc\u00f3w w procesy decyzyjne oraz narzucanie reform w spos\u00f3b odg\u00f3rny prowadzi do oporu i utraty zaufania. Za przyk\u0142ad dobrej praktyki wskazano proces tworzenia tzw. Ustawy 2.0, kt\u00f3ry opiera\u0142 si\u0119 na szerokich konsultacjach i dialogu ze \u015brodowiskiem akademickim. Pokazuje to, \u017ce deliberacja mo\u017ce by\u0107 skutecznym narz\u0119dziem wsp\u00f3\u0142tworzenia polityk publicznych \u2013 pod warunkiem rzeczywistego, a nie pozornego zaanga\u017cowania interesariuszy. Nauka i polityka \u2013 potrzeba nowego modelu wsp\u00f3\u0142pracy Centralnym w\u0105tkiem dyskusji by\u0142a relacja mi\u0119dzy nauk\u0105 a polityk\u0105. Uczestnicy panelu zgodzili si\u0119, \u017ce politycy potrzebuj\u0105 wiedzy naukowej, jednak jej obecno\u015b\u0107 w procesie decyzyjnym jest nadal niewystarczaj\u0105ca i cz\u0119sto powierzchowna. Problemem nie jest wy\u0142\u0105cznie brak woli po stronie polityk\u00f3w, ale tak\u017ce brak odpowiednich mechanizm\u00f3w komunikacji oraz doradc\u00f3w \u2013 os\u00f3b zdolnych przek\u0142ada\u0107 z\u0142o\u017con\u0105 wiedz\u0119 naukow\u0105 na zrozumia\u0142e rekomendacje dla decydent\u00f3w. Zwr\u00f3cono r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na brak sp\u00f3jno\u015bci wewn\u0105trz \u015brodowiska naukowego oraz trudno\u015b\u0107 w wypracowywaniu wsp\u00f3lnych stanowisk, co utrudnia jego oddzia\u0142ywanie na polityk\u0119 publiczn\u0105. Jednocze\u015bnie podkre\u015blono, \u017ce r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 opinii jest naturaln\u0105 cech\u0105 nauki \u2013 kluczowe jest jednak tworzenie mechanizm\u00f3w, kt\u00f3re pozwol\u0105 na ich syntetyczne przedstawienie i wykorzystanie w procesie decyzyjnym. \u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-3632","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ippa.uek.krakow.pl\/kpp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3632"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ippa.uek.krakow.pl\/kpp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ippa.uek.krakow.pl\/kpp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ippa.uek.krakow.pl\/kpp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ippa.uek.krakow.pl\/kpp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3632"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/ippa.uek.krakow.pl\/kpp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3632\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3636,"href":"https:\/\/ippa.uek.krakow.pl\/kpp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3632\/revisions\/3636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ippa.uek.krakow.pl\/kpp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3632"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ippa.uek.krakow.pl\/kpp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3632"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ippa.uek.krakow.pl\/kpp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3632"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}